Martxoa sentsibilizazio-, partaidetza-, aintzatespen- eta berdintasun-gune bihurtu dugu, Emakumearen Nazioarteko Eguna dela eta.
· Programazioa martxo osoan zehar luzatuko da: erakusketak, topaketak, ekimen parte-hartzaileak eta tailerrak egingo dira ikastetxeetan, Balmasedako tokiko elkarteekin eta gizarte-erakundeekin elkarlanean.
· Emakumeen Eguneko XI. Lasterketa Herrikoia, martxoaren 8rako aurreikusia, 4 kilometro inguruko ibilbidearekin eta izaera solidarioarekin Balmasedako Caritasen alde, sentsibilizazioa, parte-hartzea eta bizikidetza uztartzen dituen agendaren ardatz nagusia izango da.
· Elena Santamarina Berdintasun zinegotziak programaren dimentsio parte-hartzailean jarri du arreta, eta adierazi duenez, “ekimenen zati handi bat tokiko elkarte eta kolektiboekiko lankidetzatik sortzen da, eta horri esker, martxoaren 8a udalerriko emakumeen benetako esperientziatik eraiki daiteke”.
Martxoaren 8a, Emakumeen Nazioarteko Eguna dela eta antolatutako programazioa aurkezten dugu. Proposamen zabala eta zeharkakoa da, hilabete osoan zehar garatuko dena, eta kultura-, kirol-, gizarte- eta hezkuntza-jarduerak uztartzen ditu. Programaren helburua da emakumeek hainbat eremutan egiten duten ekarpena aitortzea, hausnarketarako eta partaidetzarako guneak sortzea, eta instituzioek berdintasun erreal eta eraginkorrarekiko duten konpromisoa indartzea.
Agenda martxoaren 3an hasiko da, “Emakumeak borrokalariak gara eta bainta ere ingeniariak” erakusketarekin. Erakusketa martxoaren 26ra arte egongo da zabalik Kultur Etxean. Zientziaren figura handiak imajinatzea eta Darwin, Einstein edo Galileorengan pentsatzea da ohikoena. Baina emakumeak ere protagonista eta protagonista izan dira zientziaren eta teknologiaren historian. Hypatia proiektuaren parte den erakusketak zientzialariak, ingeniariak, teknologoak edo matematikak eta zientzia eta teknologian duten zeregina biltzen ditu. Hypatia Europako Batzordeak finantzatutako ekimena da, eta STEM (Zientzia, Teknologia, Ingeniaritza eta Matematika, ingelesezko siglen arabera) eredua sustatzea du helburu. Erakusketak gertuko ilustrazioak eta testuak ditu, eta guztira 25 audio-fitxategi, panel bakoitzean erredaktatutako informazioaren osagarri. Zientzia Hiriaren proposamen hau nerabeei zuzenduta dago bereziki, eta emakumeek ezagutza zientifikoaren aurrerapenean duten papera nabarmentzen du, bai eta neskentzat lanbidea erabakitzeko inolako oztoporik ez izatearen garrantzia ere. Gainera, gaur egun CSIC osatzen duten ikertzaileen izena eta lana ezagutzera ematen ditu.
Martxoaren 5ean, Balmasedako Udalak Adierazpen Instituzional bat aurkeztuko du M8aren harira osoko bilkuran, emakumeen eskubideen defentsarekin, egiturazko desberdintasunen ezabapenarekin eta genero-ikuspegidun politika publikoen bultzadarekin duen konpromisoa berretsiz. 2026rako Berdintasunerako Plan Operatiboa ere aurkeztuko du. Bertan hainbat jarduera jasotzen dira, hala nola Udalean bertan emakumeen eta gizonen berdintasunerako barne-plan bat egitea edo sexu-jazarpenari eta/edo sexuan oinarritutako jazarpenari buruzko protokoloa egitea.
Martxoaren 6an, 21:30ean, Zoko Maitea elkarteak antolatutako emakumeen afaria ospatuko da igerilekuetan. Afarirako izen-emateak otsailaren 23tik martxoaren 6ra bitartean egin ahal izango dira Emakumearen Topagunean. Ekitaldian Zoko Maiteak eta Udaleko Berdintasun Arloak oparien zozketa egingo dute.
Martxoaren 7an, Nos Unimos-Unissons Nous-ek antolatutako emakumeen elkarteekin topaketa bat egingo da, PUI, Pagpakakaisa Filipinetako Etorkinen Euskal Herriko Elkartearekin, Boliviako Odola Elkartearekin eta Saharako Emakumeen Elkartearekin batera. Jardunaldian zehar esperientziak partekatuko dira eta esaldiak egingo dira berdintasuna, giza eskubideak eta lan duina izateko eskubidea aldarrikatuz. Ekitaldia amaitzeko, emakumeen borrokari eskainitako abesti bat eta lunch bat izango dira. Emaitzak Klaret Antzokiko hallean erakutsiko dira egun horretatik martxoaren 15era arte.
Ekitaldi nagusia martxoaren 8an izango da, Emakumeen Eguneko XI. Lasterketa Herrikoiarekin, “Emakumeak Aurrera” lelopean. Lehiaketa ez den proba herrikoia da, 4 kilometro ingurukoa, eta San Severino plazan hasi eta amaituko da. Ekimenak jarduera fisikoa, gizarte sentsibilizazioa eta izaera solidarioa uztartzen ditu; izan ere, izen-emateen bilketa Caritas Balmasedara bideratuko da oso-osorik. Izen-emateak otsailaren 23tik martxoaren 6ra egongo dira zabalik Emakumearen Topagunean, Gonzalo Estudion eta Marivi Dendan. Parte-hartzaile bakoitzak elastiko tekniko oroigarri bat jasoko du, proban zehar erabili beharko dena.
Lasterketaren ondoren, 12:00etan, hamaiketako txiki bat jasoko dute parte hartzaile guztiek. Ordu berean umeentzako jolasak egingo dira eta 12:30ean Cáritas Balmasedako boluntarioek lekukoa pasatuko diete ASVIDIA Bizkaiko Diabetes Elkarteko ordezkariei. Lasterketarako izen-emateak otsailaren 23tik martxoaren 6ra bitartean egin ahal izango dira Emakumearen Topagunean, Gonzalo Estudion eta Mariví Dendan. Ekitaldia amaitzean, Klaret Antzokian Balmaseda 8M bideoklipa estreinatuko da. Bideoklipa hiriko emakumeen laguntzarekin sortu da, eta egun horretarako abesti oroigarri bat grabatzeko elkartu dira.
Programazioak martxoaren 12an jarraituko du “Emakumeak zientzian: atzo ikusezinak, gaur ikusgarriak” hitzaldiarekin. Amaia Iturrospe doktoreak emango du hitzaldia, Materialen Fisika Zentroko ikertzaileak, CSICen zientzia-dibulgazioko Zientzia Hiria proiektuaren barruan, herritarrek zientzia- eta teknologia-gaurkotasuna zuzenean ezagut dezaten. Hitzaldian emakume zientzialarien ibilbidea, erronkak eta motibazioak aztertuko dira, eta Marie-Anne Pierrette Paulze, Marie Lavoisier izenaz ezaguna, sakonduko da, kimikaren garapenean izan zuen eragina eta jasan zuen ikusezintasun historikoa nabarmenduz.
Elena Santamarina Berdintasun zinegotziak programaren dimentsio parte-hartzailean jarri du arreta, eta adierazi duenez, “ekimenen zati handi bat tokiko elkarte eta kolektiboekiko lankidetzatik sortzen da, eta horri esker, martxoaren 8a udalerriko emakumeen benetako esperientziatik eraiki daiteke”. Halaber, hezkuntza-jardueren zeregina nabarmendu du, eta adierazi du “ikastetxeetan berdintasuna lantzea funtsezkoa” dela “etorkizuneko desberdintasunak prebenitzeko eta errespetuan, erantzukidetasunean eta tratu onetan oinarritutako harremanak sustatzeko”.
Aldi berean, Udala sexu-hezkuntzako tailerrak bultzatzen ari da udalerriko ikastetxeetan, baita 20 urte baino gehiago daramatzaten tratu onei buruzko tailerrak ere, programaren hezkuntza-ikuspegia sendotuz eta berdintasuna, errespetua eta hezkuntza afektibo sexuala desberdintasunak eta indarkeriak prebenitzeko funtsezko elementutzat hartuz. Santamarinak azpimarratu duenez, “martxoaren 8a ikusarazteko unea da, baina udalak berdintasunarekiko duen konpromisoa urte osoan zehar garatzen da politika publikoen, hezkuntza-programen eta gizarte-erakundeekiko lankidetzaren bidez”.
